Op woensdagavond 28 januari gaf Ruud van Velsen een lezing over (wilde) bijen en imkeren in Nepal.
Ruud heeft samen met zijn vrouw Mirjam veel reizen gemaakt naar Nepal. Bovendien is hij bovenmatig geïnteresseerd in bijen, omdat zijn vader imker was. Hij heeft beide interesses voor ons samengevoegd tot een boeiende avond met veel foto- en filmmateriaal.
Na een algemene inleiding over Nepal en het maken van expedities naar besneeuwde bergtoppen, schakelde Ruud over op het thema bijen. Een paar boeiende punten uitgelicht uit Ruuds verhaal:
In Nepal leven een vijftal bijensoorten. De Apis Laboriosa, Apis Dorsata, Apis Cerana, de kleine Apis Florea en ook ‘onze’ Apis Mellifera.
Ruud vertelde over hoe de meest voorkomende inheemse bij in Nepal, de Apis Cerana, gehouden wordt in zeer eenvoudige bijenkasten, die bestaan uit uitgeholde stukken boomstam. De onopvallende ‘kasten’ worden vaak aan de gevel van de huizen opgehangen, of worden zelfs geïntegreerd in de buitenmuur, zodat de bijen meeprofiteren van de warmte binnenshuis. Het gaat dan ook om een zeer vriendelijk soort bij. De bij levert maar weinig honing, maar vraagt ook om minimale verzorging (en dus kosten).
De Apis Laboriosa is de grootste bij ter wereld (tot 30 mm). Deze is vrij agressief en bouwt haar cirkelvormige nesten tegen overhangende kliffen in het Himalayagebergte, zelfs tot 3500 meter hoogte! Enkele lokale waaghalzen oogsten honing door de raten af te snijden, staande op ladders van bamboe of hangend aan zelfgemaakte touwen. Dit loopt lang niet altijd goed af.
De apis Mellifera is een aantal jaren geleden door imkers uit welvarende landen geïntroduceerd, omdat Nepal toen te maken had met een ongekend grote bijensterfte, waarschijnlijk veroorzaakt door het gebruik van chemicaliën zoals DDT. In de dalen van Nepal wordt nu veel geïmkerd met de Mellifera, maar er bestaan twijfels over het lange termijneffect van de komst van deze bij. De Mellifera is namelijk qua (roof)gedrag een geduchte concurrent van de vriendelijke, niet defensieve Cerana. Naast de vele verschillen tussen bijensoorten en het imkeren in Nepal, vallen ook enkele overeenkomsten op. Bijvoorbeeld op het gebied van bedreigingen door ziektes en natuurlijke vijanden.
Voorzitter Jan Rebel bedankte Ruud namens alle aanwezigen voor zijn boeiende en informatieve avond, die werd afgesloten met een gezellige nazit bij de open haard.
Nog een paar interessante links gerelateerd aan de lezing: zie Bijen_in_Nepal_Info.pdf